Ảnh giấy và thư từ cũ là loại kỷ vật dễ hỏng nhất, và phần lớn hư hỏng đến từ cách cất giữ chứ không từ tuổi tác.
Sai lầm phổ biến nhất
Album có màng dính — loại có lớp keo trên trang và màng nhựa phủ lên.
Sau vài chục năm, keo làm ảnh dính chặt vào trang. Gỡ ra thì rách hoặc bong lớp ảnh.
Và một số loại keo còn làm ảnh ố vàng.
Cách cất tốt hơn
Album có góc cài, hoặc túi trong bằng vật liệu không gây hại cho ảnh.
Nếu không có thì để ảnh trong hộp phẳng, xếp nằm, có giấy ngăn giữa các lớp để mặt ảnh không cọ vào nhau.
Điều kiện cất giữ
Khô, mát, tối.
Ánh sáng làm ảnh phai — nhất là ánh nắng.
Nhiệt và ẩm làm ảnh cong, dính, và mốc.
Tránh gác xép và tầng hầm: cả hai đều dao động nhiệt và ẩm mạnh nhất trong nhà.
Cầm ảnh cũ
Cầm ở mép, không chạm vào mặt ảnh. Dầu và mồ hôi từ tay để lại dấu và làm hỏng lớp ảnh theo thời gian.
Với thư từ và giấy cũ
Tháo ghim kim loại — chúng gỉ và ăn vào giấy.
Không dán băng dính lên chỗ rách. Băng dính ố vàng và để lại vết không xoá được.
Trải phẳng thay vì gấp, vì nếp gấp là chỗ giấy giòn và gãy trước.
Việc quan trọng nhất
Quét lại thành bản số, và chú thích khi người biết còn kể được.
Ảnh giấy rồi sẽ hỏng dần dù giữ khéo tới đâu. Bản số kèm chú thích thì giữ được phần nội dung — và đó mới là thứ có giá trị với thế hệ sau.
Hỏi đáp nhanh
Sai lầm phổ biến nhất khi cất ảnh cũ là gì?
Dùng album có màng dính. Sau nhiều năm, keo làm ảnh dính chặt vào trang và gỡ ra thì rách hoặc bong lớp ảnh.
Nên dùng loại album nào?
Album có góc cài hoặc túi trong không chứa chất gây hại cho ảnh. Nếu không có thì để ảnh trong hộp phẳng, xếp nằm, có giấy ngăn giữa các lớp.
Điều kiện cất giữ tốt là gì?
Khô, mát, tối. Ánh sáng làm ảnh phai, nhiệt và ẩm làm ảnh cong và mốc. Tránh gác xép và tầng hầm — cả hai đều dao động nhiệt ẩm mạnh.
Việc quan trọng nhất nên làm là gì?
Quét lại thành bản số và chú thích khi người biết còn kể được. Ảnh giấy rồi sẽ hỏng dần; bản số kèm chú thích thì giữ được nội dung.
