Số hoá không thay được vật thật. Nhưng nó bảo đảm rằng nếu vật mất — vì cháy, ngập, hay đơn giản là hỏng theo thời gian — thì phần nội dung vẫn còn.
Nên số hoá những gì
Ảnh giấy. Ưu tiên cao nhất vì chúng hỏng dần và không phục hồi được.
Thư từ, sổ tay, nhật ký. Giấy giòn theo thời gian và mực phai.
Giấy tờ có ý nghĩa với gia đình. Không phải giấy tờ pháp lý mà là những thứ gợi lịch sử — thư nhập ngũ, giấy khen cũ, hợp đồng đầu tiên.
Ảnh chụp lại các món đồ cồng kềnh. Những thứ không ai giữ nổi nhưng vẫn muốn nhớ.
Quét ảnh cũ
Làm sạch bụi bằng chổi mềm trước khi quét.
Chọn độ phân giải đủ cao để về sau in lại được ở khổ lớn hơn.
Không cần thiết bị chuyên dụng — điện thoại chụp trong điều kiện đủ sáng, đặt ảnh trên mặt phẳng, chụp thẳng từ trên xuống là đã tốt.
Đặt tên tệp
Có thông tin: năm, người, dịp.
Tên tệp mặc định do máy đặt thì sau này không tìm được gì.
Ghi âm
Đây là phần có giá trị riêng mà chữ viết không thay được.
Nó giữ được giọng nói, cách kể, những chỗ ngập ngừng và cười.
Với thế hệ sau, nghe được giọng ông bà là điều rất khác so với đọc một bản ghi chép.
Chụp lại đồ vật
Chụp vài góc, có vật so sánh kích thước, và ghi chú câu chuyện đi kèm.
Với những thứ cồng kềnh mà không ai giữ nổi thì đây là cách giữ lại phần quan trọng nhất.
Sau khi số hoá
Áp dụng quy tắc ba bản sao. Bản số cũng mất được, và mất thì mất hết cùng lúc.
Và chia sẻ cho người trong nhà — dữ liệu nằm ở nhiều nơi thì an toàn hơn, và nó cũng có ích khi nhiều người cùng nhớ ra thông tin để bổ sung chú thích.
Hỏi đáp nhanh
Nên số hoá những gì?
Ảnh giấy, thư từ và sổ tay, giấy tờ có ý nghĩa lịch sử với gia đình, và ảnh chụp lại các món đồ cồng kềnh không giữ được.
Quét ảnh cũ cần lưu ý gì?
Làm sạch bụi trước, chọn độ phân giải đủ cao để về sau in lại được, và đặt tên tệp có thông tin — năm, người, dịp.
Ghi âm có giá trị gì riêng?
Nó giữ được giọng nói và cách kể chuyện — thứ mà chữ viết không giữ được. Với thế hệ sau, nghe được giọng ông bà là điều rất khác.
Số hoá xong thì có bỏ vật thật không?
Không nhất thiết. Số hoá là để phòng, không phải để thay thế. Nhưng với những thứ cồng kềnh mà không ai giữ nổi thì đó là cách giữ lại phần quan trọng.
